ساخت، نگهداری و بازسازی

هر آنچه در ارتباط با ایمنی آسانسور و سرویس دوره‌ای آن باید بدانیم

ایمنی آسانسور

 

امروزه با رشد و گسترش ساخت و سازها و به خصوص ساخت سازه‌های بلند مرتبه و برج‌ها نیاز به استفاده از آسانسور امری ضروری است. کلمه آسانسور ریشه‌ای فرانسوی (ascenseur) دارد و از ابتدائی‌ترین ماشین‌های ساده ساخت دست انسان است. امروزه آسانسورها یکی از پر کاربردترین تجهیزات در سازه‌های جدید  هستند که این روزها حتی برای ساختمان‌های سه طبقه نیز استفاده از آنها لازم الاجرا شده است. آسانسور وسیله‌ای دائمی است در ساختمان‌ها، که برای جابه جایی عمودی افراد یا بار و یا هر دو که دارای یک اتاقک (کابین) بوده و این اتاقک بین حداقل دو ریل راهنما از جنس سخت که عمودی هستند حرکت می‌کند. ایمنی آسانسور در انتخاب آن بسیار نقش حیاتی دارد، چرا که  در صورت انتخاب یک آسانسور ناایمن ممکن است ساکنین با خرابی آن درگیر شده  و یا گیر افتادن در کابین آسانسور برای آنها مشکل ساز شود. در این مقاله به بررسی انواع آسانسور پرداخته و پس از آن سیستم ایمنی آسانسور و دستورالعمل ایمنی آسانسور هیدرولیک و کارگاهی و … را که باید در هنگام نصب و بازرسی‌های دوره‌ای رعایت شود، مورد بررسی قرار می‌دهیم.

انواع آسانسور

همانطور که گفتیم آسانسورها نوعی از تجهیزاتی هستند که برای جابجایی عمودی بار استفاده می‌شوند و توسط موتورهای الکتریکی کار می‌کنند. آسانسورها انواع مختلفی دارند و بر اساس کاربردی که دارند در شکل ظاهری و اندازه‌های مختلفی طراحی و ساخته می‌شوند اما در داشتن کابین، حرکت عمودی و توقف در سطح‌های مختلف با هم مشترک هستند.

مهم‌ترین قطعاتی که در همه آسانسورها وجود دارد عبارت است از: ریل، موتور، کابین و تابلو فرمان که توجه به کیفیت آنها بسیار اهمیت دارد. آسانسورها در فضای بین راه پله‌ها ساخته می‌شوند و طراحی و نصب آنها بسیار مهم است و باید توسط شرکت‌هایی انجام شود که دارای پروانه لازم برای فعالیت باشند.  در ادامه به انواع آسانسورها می‌پردازیم.

 

ایمنی آسانسور

 

 

آسانسورها انواع مختلفی دارند و بر اساس کاربردی که دارند در شکل ظاهری و اندازه‌های مختلفی طراحی و ساخته می‌شوند اما در داشتن کابین، حرکت عمودی و توقف در سطح‌های مختلف با هم مشترک هستند.

 

ایمنی آسانسور هیدرولیک

آسانسور هیدرولیک یکی از انواع آسانسور است که متشکل از موتور الکتیریکی، پمپ فشار روغن و جک هیدرولیک است که همه این وسایل در چاهک آسانسور و در زیر کابین قرار می‌گیرند. ایمنی آسانسور هیدرولیک به دلیل استفاده از جک هیدرولیک افزایش یافته و  در آسانسورهای هیدرولیک به دلیل وجود این سیستم از این نوع آسانسور در ساختمان‌های با بیش از پنج طبقه استفاده نمی‌شود.   همچنین ایمنی آسانسور هیدرولیک به دلیل ویژگی‌های فنی دیگر این نوع آسانسور در مخزن پاوریونیت ، مربوط به  افزایش پیشگیری از خطر برق گرفتگی نیز می‌شود.

همچنین در زمینه ایمنی آسانسور هیدرولیک می‌توان گفت که این نوع آسانسور به دلیل  مجهز بودن بالابر آن به شیرهای قفل کن در مسیر رفت و برگشت روغن در صورت بروز پارگی در شلنگ هیدرولیک، کابین بالابر به طور کامل متوقف شده و به هیچ عنوان امکان سقوط بالابر وجود ندارد.

 

ایمنی آسانسور

 

 

 در همین رابطه بخوانید:

 

با وجود این محدودیت در ایمنی آسانسور هیدرولیک، اخیراً آسانسورهای هیدرولیک در مصارف خانگی محبوبیت بسیار زیادی پیدا کرده است. در کشورهای اروپایی ۷۰ درصد از آسانسورهای ساختمان‌های  زیر پنج طبقه هیدرولیک هستند و این موضوع چند علت دارد: نرمی در زمان حرکت، استهلاک بسیار کم آسانسور هیدرولیک، توانایی جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین، امکان ایجاد آسانسورهای زیبا و شیشه‌ای، عدم نیاز به موتورخانه در پشت‌بام و امنیت بسیار بالا در هنگام وقوع زلزله.

ایمنی آسانسور کششی

 آسانسور کششی از انواع قدیمی آسانسور بوده و از پر استفاده‌ترین انواع آسانسور است و در محیط‌های تجاری و خانگی استفاده می‌شود. آسانسور کششی آسانسوری است که حرکت آن بر اثر اصطکاک بین سیم بکسل وشیار فلکه کشش به هنگام چرخش آن توسط سیستم محرک انجام می‌شود. سیستم‌های داخلی آسانسور کششی به سختی قابلیت دسترسی دارند و این موضوع به لحاظ ایمنی آسانسور مشکلاتی را به همراه دارد و در کنار این موضوع قیمت این آسانسورها از آسانسور هیدرولیکی بیشتر است.

سرعت آسانسور کششی بسیار بالاتر از آسانسور هیدرولیکی است و به همین دلیل هم  این‌ نوع از آسانسورها برای ساختمان‌های بلند و مدرن بسیار مناسب هستند. علاوه بر این آسانسور کششی همچنین حرکتی نرم‌تر و راحت‌تر به نسبت سیستم هیدرولیکی دارد و از نظر مصرف انرژی نیز پر بازده‌تر خواهد بود چرا که در آسانسور کششی از وزنه‌ای برای برقراری تعادل کابین استفاده می‌شود در حالیکه آسانسورهای هیدرولیکی نیاز به  وارد کردن فشار و هل دادن کابین برای حرکت آن دارند که در نتیجه نیاز به انرژی بیشتری هم دارند.

ایمنی آسانسور حمل بار

آسانسورهای باربری برای حمل بار و کالاهای مختلف طراحی شده اند و فضای بسیار بزرگی دارند و توانایی حمل بارهای سنگین را دارند که چندین برابر بیشتر از توان آسانسورهای مسافری است. بدنه داخلی آسانسور بار بسیار قوی بوده و از کهنه شدن و آسیب دیدن در طول زمان جلوگیری می‌کند.

به منظور ایمنی آسانسور حمل بار این نوع آسانسورها در بیشتر موارد دارای قسمت‌هایی از چوب گردوی تاریک به همراه تزئینات طلایی و آینه‌هایی در داخل کابین هستند و دارای پنل‌های دیوار فولادین با ضخامت ۱۴ و همچنین درب‌های سنگین و تقویت شده هستند. کف این نوع آسانسور نیز برای استفاده‌های سنگین ساخته می‌شود.

برای افزایش ایمنی آسانسور حمل بار برای کف آنها معمولا از کف‌های فولادین غیرلغزنده و بدنه فولادین استفاده می‌شود. گاهی اوقات کف فولادی سنگین دارای یک پوشش پلاستیکی غیرلغزنده است که مجموع  این ویژگی‌ها برای افزایش ایمنی آسانسور حمل بار و افزایش دوام و استحکام آن است.

 

ایمنی آسانسور

 

 

 در همین رابطه بخوانید:

 

آسانسور کارگاهی

آسانسور کارگاهی به نوعی یک  بالابر مفید در محوطه‌های کارگاهی  و به منظور جابجایی ابزار، مصالح و افراد است. ایمنی آسانسور کارگاهی بالا بوده و نیز مقرون به صرفه است که باعث می شود زمان مورد نیاز برای حمل و نقل مصالح و جابجایی نفر و در نهایت زمان کلی برای ساخت و ساز ساختمان و موارد صنعتی، به شدت کاهش یابد. برای آسانسور کارگاهی محدودیت ارتفاع وجود ندارد و می توان آسانسور مصالح بر را برای برج های بسیار بلند نیز استفاده کرد.

از آسانسورهای کارگاهی در معدن، راه سازی، بخش فلز و فولاد، صنعت ساختمان سازی، ساخت پل و تونل، مرمت آثار باستانی، بنادر و کشتی سازی و نفت و گاز و پتروشیمی استفاده می‌شود. آسانسور کارگاهی دارای سرعت مناسبی بوده و نیاز به زیر سازهای زمانبر مانند دیگر آسانسورها ندارد و این نوع آسانسورها را می‌توان به میزان مورد نیاز افزایش ارتفاع داد و در ارتفاع بلند از آنها استفاده کرد.

 ایمنی آسانسور کارگاهی بالا بوده و ضریب امنیت بالایی دارند اما از انواع ضد انفجار آنها نیز در محوطه‌های کارگاهی که امکان اشتعال در آنها وجود دارد استفاده می‌شود و به این صورت ایمنی آسانسور کارگاهی بیشتر می‌شود. علاوه بر این برای حفظ سیستم ایمنی آسانسور کارگاهی لازم است هنگام اجرا و نصب این آسانسور اجزاء زیر استفاده شده باشد که در غیر این صورت، اسانسور کارگاهی  ایمنی یا کارایی لازم را نخواهد داشت. محافظ  دکل، نرده امگا، سوئیچ‌های ایمنی، سامانه فرود اضطراری، ایست مکانیکی در بالای دکل.

 

آسانسورهای لابی

 

 

ایمنی آسانسور کارگاهی بالا بوده و نیز مقرون به صرفه است که باعث می شود زمان مورد نیاز برای حمل و نقل مصالح و جابجایی نفر و در نهایت زمان کلی برای ساخت و ساز ساختمان و موارد صنعتی، به شدت کاهش یابد.

 دستورالعمل ایمنی آسانسور شامل چه نکاتی است؟

سیستم ایمنی آسانسور باید در هنگام نصب و ساخت آسانسور توسط مهندسین ناظر (معماری، مکانیک، برق و عمران ) بررسی شود تا از هر گونه حوادث در آینده و خسارت مالی و جانی ناشی از آن پیش گیری شود. به صورت کلی قرار دادن دستورالعمل ایمنی آسانسور با این هدف است که شرایط نا ایمن و عوامل خطرناک محیطی را شناسایی کرده و سطح ایمنی محیط را بالاتر ببرد. در ادامه به دستورالعمل ایمنی آسانسور که سیستم ایمنی آسانسور را تجهیز می‌کند می‌پردازیم.

  • چاه آسانسور: اولین دستورالعمل ایمنی آسانسور در ارتباط با چاه آسانسور است که این فضا کاملا پوشیده است و باید دارای دیوارها و کف وسقف مستحکم باشد.
  • دیوارها: دومین دستورالعمل ایمنی آسانسور مربوط به دیوارها است، دیوارها نباید دارای سوراخ وحفره باشند و باید کاملا صاف باشند وکف چاهک نیز کاملا تراز ویکنواخت باشد. در فضای چاه نیز باید این موارد وجود داشته باشد: وزنه تعادل ،کابین ، سیم بکسل‌ها ، ضربه گیرها ،ریل‌های راهنما ، فلکه هرز گرد ، گاورنر، لامپ‌های تونلی، پریز، کلید قطع اضطراری.
  • سیستم ایمنی آسانسور (پاراشوت): این قسمت از دستورالعمل ایمنی آسانسور جزو قطعاتی است که دارای استاندارد اجباری است و در صورت بروز هر گونه خرابی ، پاره شدن سیم بکسل یا اضافه بار ، اگر سرعت کابین به سمت پایین بیش از حد مجاز تعریف شده برای گاورنر باشد ، فرمان گاورنر باعث قطع جریان وعمل کردن پاراشوت شده  وکابین پس از طی باید بایستد.
  • ضربه گیرها: در این بخش از دستورالعمل ایمنی آسانسور در صورتی که کابین یا وزنه تعادل از حدود تعیین شده در داخل چاهک گذشته باشد وامکان برخورد با کف چاهک پیش بیاید این وسیله از برخورد آن جلوگیری خواهد کرد.

 

انواع آسانسورهای ساختمان

 

 

سیستم ایمنی آسانسور باید در هنگام نصب و ساخت آسانسور توسط مهندسین ناظر (معماری، مکانیک، برق و عمران) بررسی شود تا از هر گونه حوادث در آینده و خسارت مالی و جانی ناشی از آن پیش گیری شود.

 

 بازدیدهای دوره ای آسانسور هر چند وقت یکبار و چگونه انجام می شود

سرویس دوره‌ای آسانسور از جمله نیازهای اساسی برای هر آسانسور در ساختمان است تا به عنوان یک عامل بازدارنده از خرابی آن جلوگیری شده و عمر مفید و ایمنی آسانسور را افزایش می‌دهد. مواردی که باید در تعمیر و بازدید دوره‌ای آسانسور کنترل شود شامل مواردی است که به صورت ماهانه، سه ماهه و سالیانه باید به صورتی که در ادامه به آن می‌پردازیم، چک شود:

الف : ماهانه

کنترل کابین برای شامل

  • کنترل چراغ‌های روشنایی داخل کابین (تعویض در صورت خرابی)
  • کنترل فن کابین (تعویض یا تعمیر در صورت خرابی)
  • کنترل صحت عملکرد کلید و زنگ هشدار کابین (تعویض یا تعمیر در صورت خرابی)
  • کنترل صحت عملکرد کلیه شستی‌های داخل کابین (تعویض یا تعمیر در صورت خرابی)
  • کنترل اتصال صحیح دستگیره ایمنی داخل کابین (محکم نمودن اتصال در صورت وجود لقی)
  • کنترل نصب پلاک ظرفیت و هشدار های امنیتی در داخل کابین (نصب در صورت عدم وجود)
  • کنترل اتصال صحیح و ایمن آیینه داخل کابین و اطمینان از عدم ترک یا شکستگی (هماهنگی با مدیر ساختمان جهت اصلاح در صورت وجود نقص)
  • کنترل درایو درب کابین (تنظیم و رگلاژ در صورت نیاز)
  • کنترل سیستم موزیک و اعلام طبقات
  • کنترل نمایشگر داخل کابین

 

 

 در همین رابطه بخوانید:

 

کنترل درب و ملخقات آسانسور در طبقات (در های لولایی و تمام اتوماتیک)

  • کنترل دیکتاتور و قفل ایمنی درب آسانسور در تمام طبقات (رگلاژ در صورت نیاز و تعویض در صورتی خرابی)
  • کنترل لول کابین در طبقات، توفق کابین به صورت هم سطح طبقات (تنظیم در صورت نیاز)
  • بازدید مگنت در بازکن
  • بازدید فنر درب ها
  • بازدید کفشک‌های زیر در
  • بازدید موتور و مکانیزم سردر
  • کنترل شستی‌های احضار کابین

کنترل قسمت فوقانی کابین آسانسور 

  • کنترل اتصال صحیح و ایمن سیم‌های بکسل به کابین و قاب وزنه و بازدید کرپی‌ها و سربکسل‌ها
  • کنترل اتصال صحیح سیم بکسل گاورنر به کابین
  • کنترل اتصال صحیح و ایمن تراول کابل
  • کنترل سطح روغن‌های روی کابین
  • کنترل ترمز اضطراری کابین (پاراشوت)
  • کنترل کلیه کفشک‌های کابین و وزنه و رگلاژ در صورت نیاز جهت حرکت نرم تر و یکنواخت تر کابین
  • کنترل ریل‌های آسانسور و عدم وجود ترک و شکستکی در جوش‌ها و اتصالات و عدم وجود لرزش غیر عادی و اضافه
  • بررسی جعبه ریویزیون (ریویژن) Revision  و کنترل کلیدها، ترمینال‌ها و اتصالات
  • بازدید کلیه آهنرباها و سنسور آهنربای کابین و سنسور دور انداز و توقف
  • بررسی یوک کابین و کنترل کلیه پیچ و مهره ها و اتصالات و آچار کشی آنها

 

سیستم بالابر

 

 

سرویس دوره‌ای آسانسور از جمله نیازهای اساسی برای هر آسانسور در ساختمان است تا به عنوان یک عامل بازدارنده از خرابی آن جلوگیری شده و عمر مفیدش را افزایش بدهد.

کنترل موتور خانه

  • کنترل موتور و گیربکس و شفت موتور به لحاظ لرزش و یا صدای اضافه و غیر عادی و عدم وجود لقی یا لنگ زدن
  • کنترل استحکام شاسی موتور و گیربکس و صحت اتصالات
  • کنترل صحت عملکرد فن موتور
  • کنترل سطح روغن گیربکس
  • کنترل صحت عملکرد گاورنر و بازدید اتصالات
  • کنترل صحت عملکرد سیستم برق اضطراری و تست دشارژ باطری‌های نجات اضطرای  Black out
  • کنترل فلکه گیربکس و باز بینی کل طول سیم بکسل ها هنگام دوران حول پولی به منظور عدم وجود خوردگی
  • کنترل هرزگردها
  • کنترل و تنظیم ترمز موتور و بازدید لنت ترمزهای موتور
  • کنترل فن اتاقک موتور خانه و کنترل دمای موتور خانه
  • کنترل تاریخ شارژ کپسول آتشنشانی نصب شده در موتور خانه
  • بازدید کلیه فیوز ها و اتصالات جعبه سه فاز و ارت
  • بازدید تابلو فرمان ، اتصالات ، ترمینال‌ها و کنتاکتورها

کنترل چاه آسانسور 

  • بازدید روشنایی چاه آسانسور
  • بازدید و کنترل صحت عملکرد گاورنر پایین و استپ قارچی
  • بازدید بافرها (ضربه گیرهای کابین)
  • بازدید کادر (قاب) وزنه و کنترل اتصالات
  • بازدید زنجیر تعادل
  • بازدید زیر کابین آسنسور
  • بازدید میکروسوییچ‌های حد بالا و حد پایین

 

آسانسور لابی

 

 

 در همین رابطه بخوانید:

 

ب : سه ماهه:

  • روغن کاری لولای درب طبقات
  • نظافت فن کابین آسانسور
  • نظافت فن موتور
  • نظافت فن اتاقک موتور خانه
  • آچار کشی اتصالات مکانیکی کابین و موتورخانه

ج : سالیانه :

  • تعویض روغن گیربکس با روغن دنده پایه تمام سنتتیک یا نیمه سنتتیک
  • شستشوی ریل ها با گازوییل و شوینده
  • غبار گیری موتور و گیربکس ، تابلو فرمان ، تابلو برق و … با استفاده از پمپ باد
  • نظافت اتاقک موتور خانه
  • نظافت و غبارگیری روی کابین به وسیله پمپ باد
  • نظافت چاه آسانسور

 

آسانسور نفربر

 

 

ایمنی آسانسور هیدرولیک به دلیل استفاده از جک هیدرولیک افزایش یافته و  در آسانسورهای هیدرولیک به دلیل وجود این سیستم از این نوع آسانسور در ساختمان‌های با بیش از پنج طبقه استفاده نمی‌شود. 

 

جمع بندی

  • آسانسور وسیله‌ای دائمی است در ساختمان‌ها، که برای جابه جایی عمودی افراد یا بار و یا هر دو که دارای یک اتاقک (کابین) بوده و این اتاقک بین حداقل دو ریل راهنما از جنس سخت که عمودی هستند حرکت می‌کند.
  • مهم‌ترین قطعاتی که در همه آسانسورها وجود دارد عبارت است از: ریل، موتور، کابین و تابلو فرمان که توجه به کیفیت آنها بسیار اهمیت دارد.
  • ایمنی آسانسور هیدرولیک به دلیل استفاده از جک هیدرولیک افزایش یافته است.
  • ایمنی آسانسور هیدرولیک به دلیل  مجهز بودن بالابر به شیرهای قفل کن در مسیر رفت و برگشت روغن در صورت بروز پارگی در شلنگ هیدرولیک، کابین بالابر به طور کامل متوقف شده و به هیچ عنوان امکان سقوط بالابر وجود ندارد.
  • آسانسور کششی از انواع قدیمی آسانسور بوده و از پر استفاده‌ترین انواع آسانسور است و در محیط‌های تجاری و خانگی استفاده می‌شود. آسانسور کششی آسانسوری است که حرکت آن بر اثر اصطکاک بین سیم بکسل وشیار فلکه کشش به هنگام چرخش آن توسط سیستم محرک انجام می‌شود.
  • آسانسورهای باربری برای حمل بار و کالاهای مختلف طراحی شده اند و فضای بسیار بزرگی دارند و توانایی حمل بارهای سنگین را دارند که چندین برابر بیشتر از توان آسانسورهای مسافری است.
  • آسانسور کارگاهی به نوعی یک بالابر مفید در محوطه‌های کارگاهی  و به منظور جابجایی ابزار، مصالح و افراد است. ایمنی آسانسور کارگاهی بالا بوده و نیز مقرون به صرفه است که باعث می شود زمان مورد نیاز برای حمل و نقل مصالح و جابجایی نفر و در نهایت زمان کلی برای ساخت و ساز ساختمان و موارد صنعتی، به شدت کاهش یابد.
  • سیستم ایمنی آسانسور باید در هنگام نصب و ساخت آسانسور توسط مهندسین ناظر (معماری، مکانیک، برق و عمران) بررسی شود تا از هر گونه حوادث در آینده و خسارت مالی و جانی ناشی از آن پیش گیری شود.
  • سرویس دوره‌ای آسانسور از جمله نیازهای اساسی برای هر آسانسور در ساختمان است تا به عنوان یک عامل بازدارنده از خرابی آن جلوگیری شده و عمر مفیدش را افزایش بدهد.

 

یک نظر در مورد “هر آنچه در ارتباط با ایمنی آسانسور و سرویس دوره‌ای آن باید بدانیم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *