در روزهای اخیر، انتشار خبرهایی درباره صدور سندهای تکبرگ سبزرنگ و اجرای قانون جدید ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، باعث ایجاد ابهام برای بسیاری از مالکان شده است. برخی تصور میکنند دارندگان سند تکبرگ زرد باید هرچه سریعتر برای تعویض سند خود اقدام کنند؛ در حالی که سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرده است چنین الزامی وجود ندارد.
اما تفاوت سند تکبرگ زرد و سبز چیست؟ آیا سندهای زرد اعتبار خود را از دست میدهند؟ و قانون جدید چه تأثیری بر خرید و فروش این املاک خواهد داشت؟ در ادامه به مهمترین نکاتی که مالکان باید بدانند میپردازیم.
آیا دارندگان سند تکبرگ زرد باید سند خود را تعویض کنند؟
بر اساس اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، دارندگان اسناد مالکیت تکبرگ زردرنگ نیازی به تعویض سند خود ندارند و میتوانند همچنان از همان سند استفاده کنند.
به بیان دیگر، داشتن سند زرد به معنای بیاعتبار بودن آن نیست و مالکان برای تبدیل آن به سند سبزرنگ نیازی به مراجعه یا ثبت درخواست جدید ندارند.
این موضوع یکی از مهمترین ابهاماتی بود که پس از اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول برای بسیاری از مالکان ایجاد شده بود.
چرا برخی اسناد تکبرگ سبزرنگ صادر میشوند؟
با لازمالاجرا شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، سازمان ثبت برای اسناد مالکیتی که از ۳ تیر ۱۴۰۳ به بعد صادر میشوند، از سندهای تکبرگ سبزرنگ استفاده میکند.
بنابراین رنگ سبز، نشاندهنده صدور سند در چارچوب قانون جدید است و به این معنا نیست که اسناد زرد اعتبار خود را از دست دادهاند.
اگر سند زرد داشته باشیم، هنگام فروش ملک چه اتفاقی میافتد؟
یکی از پرسشهای رایج مالکان این است که آیا هنگام فروش ملک دارای سند زرد، باید ابتدا سند را تعویض کنند؟
پاسخ منفی است.
بر اساس اعلام سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور،در صورتی که معامله بهصورت قانونی انجام شود و انتقال مالکیت در سامانه ثبت اسناد به ثبت برسد، پس از انتقال ملک، سند جدید به نام خریدار صادر خواهد شد و این سند به رنگ سبز خواهد بود.
بنابراین، فرآیند صدور سند سبزرنگ بهصورت خودکار و همزمان با انتقال رسمی مالکیت انجام میشود و نیازی نیست مالک فعلی پیش از فروش، سند خود را تعویض کند.
قانون جدید چه تغییری در معاملات ایجاد کرده است؟
نکته مهم این است که تفاوت اصلی میان اسناد زرد و سبز تنها به رنگ سند محدود نمیشود، بلکه نحوه انجام معاملات نیز تغییر کرده است.
بر اساس اعلام سازمان ثبت، در حال حاضر تنها اسناد مالکیت سبزرنگ از نظر نحوه انجام معاملات مشمول قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول هستند.
به همین دلیل، تنظیم مبایعهنامه، قولنامه، صلحنامه و هرگونه سند عادی درباره این املاک (به استثنای قراردادهای عادی اجاره با مدت کمتر از دو سال) ممنوع است.
همچنین اگر معامله این املاک بهصورت عادی انجام شود و میان طرفین اختلافی به وجود آید، شکایت کیفری یا دعوای حقوقی مربوط به آن در مراجع قضایی، شبهقضایی و داوری قابل استماع نخواهد بود.
علاوه بر این، اسناد عادی و ثبتنشده مربوط به معاملات این املاک نیز در دستگاههای اجرایی و سازمانهای دولتی پذیرفته نمیشوند.
به همین دلیل، افرادی که قصد خرید یا فروش این املاک را دارند، باید معامله را مطابق ضوابط قانون جدید و از مسیرهای رسمی انجام دهند و پیش از انجام معامله، از وضعیت سند و نحوه انتقال قانونی آن اطمینان حاصل کنند.
آیا این قانون در آینده شامل سندهای زرد هم میشود؟
سازمان ثبت اعلام کرده است که اسناد تکبرگ زرد نیز در آینده از نظر نحوه انجام معاملات مشمول قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول خواهند شد و پس از اجرای این قانون برای اسناد زرد، تنظیم اسناد عادی از جمله قولنامه، مبایعهنامه، صلحنامه و سایر اسناد عادی درباره این املاک نیز امکانپذیر نخواهد بود.
با این حال، حتی در آن زمان نیز مالکان نیازی به تعویض سند زرد با سند سبزرنگ نخواهند داشت. تغییرات مربوط به شیوه انجام معاملات است، نه اعتبار سند مالکیت.
به همین دلیل، مالکان نباید تحت تأثیر شایعات یا اطلاعات نادرست برای تعویض سند خود اقدام کنند.
مالکان سند تکبرگ زرد به چه نکاتی توجه کنند؟
اگر سند تکبرگ زرد دارید، رعایت چند نکته میتواند از بروز مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری کند:
- نیازی به تعویض سند نیست.
- برای خرید و فروش ملک، آخرین مقررات مربوط به ثبت رسمی معاملات را بررسی کنید.
- از انجام معاملات خارج از چارچوب قانونی و بدون رعایت الزامات ثبت رسمی خودداری کنید.
- پیش از امضای هر قرارداد، از وضعیت حقوقی ملک و نحوه انتقال رسمی آن اطمینان حاصل کنید.
جمعبندی
برخلاف برخی شایعات، دارندگان سند تکبرگ زرد نیازی به تعویض سند خود ندارند و این اسناد همچنان معتبر هستند. آنچه با اجرای قانون جدید تغییر کرده، شیوه انجام معاملات املاک است، نه اعتبار سندهای زرد.
در نتیجه، اگر مالک یک ملک دارای سند تکبرگ زرد هستید، لازم نیست برای تبدیل آن به سند سبزرنگ اقدام کنید. تنها در زمان انتقال رسمی مالکیت، سند جدید به نام خریدار صادر میشود که رنگ آن سبز خواهد بود. در عین حال، با گسترش اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، آگاهی از مقررات جدید میتواند از بروز مشکلات حقوقی در معاملات آینده جلوگیری کند.
