بازار مسکن در ایران از سالها پیش با چالشهای تورمی، رکودی و اقتصادی روبهرو بوده و این سوال که «آیا الان زمان مناسبی برای خرید خانه است؟» هنوز هم از پرتکرارترین پرسشها در میان خریداران و سرمایهگذاران است. پاسخ به این سوال ساده نیست و به عوامل مختلفی مانند سطح قیمتها، قدرت خرید، چشمانداز آینده، وضعیت رکود یا رونق و شرایط بازارهای موازی بستگی دارد.
در ادامه با بررسی وضعیت بازار مسکن تا بهمن ۱۴۰۴ و دیدگاه کارشناسان، به این سوال پاسخ میدهیم.
وضعیت فعلی بازار مسکن در ایران
بازار مسکن در چند ماه اخیر در شرایطی قرار دارد که میتوان آن را رکود بیسابقه در کنار فشار تورمی توصیف کرد. طبق آمار و تحلیلهای کارشناسی:
عرضه و تقاضا در یک کفه قرار دارند؛ یعنی تعادل نسبی بین تعداد فایلهای فروش و خریداران وجود دارد، اما تقاضای مؤثر پایین است. نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک درباره وضعیت بازار گفته است که با وجود همین تعادل ظاهری، تقاضا نسبت به گذشته کاهش یافته و معاملات در سطح پایینتری نسبت به سالهای قبل انجام میشود.
برخی گزارشها حاکی از ثبات نسبی قیمتها هستند، به این معنی که قیمتها در ماههای اخیر تغییرات شدید نداشتهاند، اما به دلیل کاهش قدرت خرید و رکود، تقاضای واقعی برای خرید ملک پایینتر از انتظار است.
همچنین برخی تحلیلها نشان میدهد که رکود بازار مسکن هنوز ادامه دارد و این رکود به دلیل شکست تقاضای موثر، افزایش هزینههای ساخت، رکود اقتصادی و عدم ثبات بازارهای موازی تشدید شده است.
دیدگاه کارشناسان درباره زمان خرید
کارشناسان بازار مسکن در خصوص زمان خرید خانه نظرات متفاوتی دارند، اما چند نقطه مشترک در تحلیل آنها دیده میشود:
۱. دوره رکود میتواند فرصت باشد
برخی کارشناسان معتقدند در دورههایی که قیمتها رشد تند ندارند و رکود حاکم است، اگر خریدار قدرت مالی داشته باشد، میتواند از این زمان بهعنوان فرصت برای خرید ملک استفاده کند، زیرا ریسک افزایش سریع قیمتها در کوتاهمدت کمتر دیده میشود. این دیدگاه بیشتر برای خریداران مصرفی (نه سرمایهگذاری) کاربرد دارد، به ویژه کسانی که قصد خانهدار شدن فوری دارند.
۲. ثبات شکننده قیمتها
برخی تحلیلها نشان میدهد که ثبات قیمت فعلی بازار، بیش از آنکه نشانه رونق باشد، نتیجه کاهش تقاضای موثر است و اگر در آینده نقدینگی به بازار بازگردد یا شرایط اقتصادی بهبود پیدا کند (مثلاً در بازار ارز یا طلا)، امکان افزایش نسبی قیمت مسکن وجود دارد.
۳. قدرت خرید خریداران پایین است
یکی از چالشهای اصلی بازار، کاهش قدرت خرید خریداران واقعی است؛ به این معنی که بسیاری از خریداران توان تأمین هزینههای بالای ملکی را ندارند و انتظار کاهش قیمت هم ندارند. در چنین شرایطی، بهترین استراتژی ممکن برای بعضی خریداران این است که تا بهبود قدرت مالی خود یا تسهیلات مالی بهتر صبر کنند.
جمعبندی: الان بخریم یا صبر کنیم؟
برای پاسخ دقیقتر به این سوال، باید سبک هدف خرید شما را مشخص کنیم:
اگر هدف شما مصرفی است (خانهدار شدن):
در دورهای که بازار در رکود و ثبات نسبی قیمتها قرار دارد:
میتوان در صورت داشتن بودجه کافی اقدام به خرید کرد
رکود کمتر به معنی کاهش شدید قیمتها نیست، بلکه قیمتها در سطح فعلی تثبیت نسبی دارند
در این شرایط اگر نیاز فوری به خانه دارید، خرید میتواند منطقی باشد
این نتیجه از تحلیل کارشناسانی است که رکود موجود را فرصت خرید میدانند بهشرطی که خریدار قدرت مالی واقعی داشته باشد و انتظار کاهش شدید قیمت در کوتاهمدت نداشته باشد.
اگر هدف شما سرمایهگذاری است:
این موضوع پیچیدهتر است:
رکود به معنی افزایش قیمت سریع نیست
عدم تقاضای موثر میتواند به کندی رشد سرمایه شود
برای سرمایهگذاری بهتر است چشمانداز بلندمدت و شرایط اقتصادی کلان را در نظر بگیرید
تا زمانی که بازارهای موازی مانند ارز، طلا یا بورس جذابیت بیشتری برای نقدینگی ایجاد کنند، بخشی از سرمایه ممکن است از بازار مسکن دور بماند.
نتیجه نهایی
در پایان سال ۱۴۰۴، با توجه به شرایط فعلی بازار مسکن در ایران میتوان گفت:
بازار رکودی اما نسبتاً باثبات است
کاهش تقاضای موثر هنوز ادامه دارد
قیمتها سقوط آزاد ندارند، اما شتاب رشد آنها نیز کم شده
برای خریداران مصرفی با قدرت مالی مناسب، اکنون میتواند زمان مناسبی برای خرید باشد
برای خریداران سرمایهای بهتر است قبل از تصمیمگیری، چشمانداز بلندمدت و شرایط کلان اقتصادی را بسنجند
بهصورت خلاصه:
اگر قصد شما خانهدار شدن فوری است و بودجه و تسهیلات لازم را دارید، الان میتواند زمان مناسبی برای خرید ملک باشد؛ اما اگر هدف شما فقط سرمایهگذاری و سود کوتاهمدت است، بهتر است با تحلیل شرایط اقتصادی بلندمدت و تحلیل دادههای بازار ادامه بدهید و صبر کنید تا الگوهای تقاضای بازار روشنتر شود.
| در همین رابطه بخوانید: |
