منطقه 20با نام شهر ری هم شناخته می‌شود.

منطقه ۲۰ تهران در یک نگاه

منطقه ۲۰ از مناطق جنوبی تهران است و بخش عمدهٔ شهر ری در آن قرار دارد؛ به همین دلیل با نام «شهر ری» هم شناخته می‌شود. این منطقه از شمال به بزرگراه آزادگان، از شرق به بزرگراه امام علی، از جنوب به بزرگراه شهید آوینی و زمین‌های پیرامون آن و از غرب به مبارک‌آباد و صالح‌آباد محدود می‌شود.

شهرداری منطقه هفت ناحیه و بیست محله دارد و بر پایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۰، جمعیت منطقه ۳۴۰٬۸۶۱ نفر بوده است. در داده‌های مکانی کیلید از محله‌هایی چون ابن بابویه، صفائیه (چشمه علی)، دولت‌آباد، جوانمرد قصاب، فیروزآبادی، سرتخت، ظهیرآباد، حمزه‌آباد، دیلمان، سیزده آبان و منصوریه (پل سیمان) برای این منطقه نام برده می‌شود.

بناهای تاریخی و رفت‌وآمد زائران حرم شاه عبدالعظیم، به منطقه چهره‌ای تاریخی و مذهبی داده است. بیمارستان فیروزآبادی از مراکز درمانی منطقه است.

منطقه ۲۰ در جنوب تهران از مناطق قدیمی شهر به حساب می‌آید و بافت آن، با توجه به همین قدمت، سنتی و مذهبی است.

امکانات رفت‌وآمد به خیابان‌های اصلی و بزرگراه‌ها و همچنین خطوط ۱ و ۶ مترو و اتوبوس تندرو باعث شده این منطقه دسترسی مناسبی به نقاط مختلف محله و اطراف داشته باشد.

معرفی منطقه ۲۰ تهران

• وسعت این منطقه بدون در نظر گرفتن حریم آن ۲۱٫۸۴ کیلومتر مربع است.
• این منطقه بافتی مسکونی دارد و ادارات کمتری در سطح آن دیده می‌شود.
• شهر ری از کهن‌ترین نقاط ایران است که در گذشته مورد توجه پادشاهان مختلف بوده است. با گسترش شهر تهران در دهه‌های گذشته، شهر ری به تهران پیوست و منطقهٔ بیست شهرداری تهران شکل گرفت.
• حرم شاه عبدالعظیم از نقاط شناخته‌شدهٔ این منطقه است و زائران زیادی از تهران و شهرهای دیگر به آن می‌آیند.
• دربارهٔ پیدایش ری قدیم دو روایت وجود دارد: یکی ساخت شهر را به شیث پسر آدم نسبت می‌دهد و به نقل رابرت کر پورتر، سیاح انگلیسی، ایرانیان بنای آن را به هوشنگ پسر بزرگ کیومرث نسبت می‌دهند.

معرفی شهر ری

سابقهٔ سکونت در شهر ری طولانی است و از سابقهٔ سکونت در تهران هم بیشتر است. با وجود این قدمت، امکانات شهری در این منطقه با سرعت شهرنشینی همگام نبوده و هنوز بخش‌هایی از شهر ری امکانات خوبی ندارند.

بر اساس داده‌های تاریخی و زمین‌شناسی، قدمت تمدن در شهر ری به هزاران سال پیش بازمی‌گردد و تاریخ‌شناسان پیدایش ری را به زمان اقوام آریایی می‌رسانند. محله‌هایی مانند یاخچی‌آباد، دولت‌آباد، افسریه و شهرک بخارایی از محله‌های نزدیک به شهر ری‌اند.

شهرت شهر ری بیشتر به سبب حرم شاه عبدالعظیم حسنی است، تا جایی که تا سال‌ها پیش این منطقه را «شاه عبدالعظیم» می‌نامیدند. آرامگاه‌های بی‌بی زبیده و بی‌بی شهربانو و امامزاده‌های ابوالقاسم، ابوالحسن، حمزه، ابراهیم، سه برادران و ایوب یوشع نیز از دیگر اماکن مذهبی این منطقه‌اند. برخی شهر ری را به سبب قدمت و آثار باستانی فراوانش «مادر تهران» می‌دانند؛ اما با گسترش تهران و انتخاب آن به پایتختی، از اهمیت ری کاسته شد.

موقعیت شهر ری

شهر ری از شمال به منصورآباد، از جنوب به فیروزآباد و ده‌خیر، از غرب به جادهٔ قدیم قم و از شرق به جادهٔ مشهد می‌رسد.

بخش عمدهٔ شهر ری در منطقهٔ ۲۰ شهرداری تهران قرار دارد و تقی‌آباد، بهشتی، غنی‌آباد، فیروزآباد و سیزده آبان از محله‌های آن‌اند.

فیروزآباد در مقایسه با برخی محله‌های دیگر امکانات مناسبی دارد؛ از جمله مدرسه، خانهٔ بهداشت، کلینیک و داروخانه.

در سیزده آبان امکانات بیشتری مانند چندین فروشگاه، پارک و مدرسه وجود دارد. غنی‌آباد بافتی تقریباً روستایی دارد و فقط امکانات محدودی مانند خانهٔ بهداشت، نانوایی و مدرسه در آن هست.

از نظر تقسیمات کشوری، شهرستان ری پنج بخش فشافویه، کهریزک، مرکزی، خاوران و قلعه‌نو دارد و شهرهای ری، حسن‌آباد، باقرشهر و کهریزک و ده دهستان در آن قرار دارند.

شهر ری را می‌توان از مراکز گردشگری مذهبی استان تهران دانست. نزدیکی آن به آرامگاه امام خمینی و فرودگاه بین‌المللی امام خمینی و قرار گرفتن پالایشگاه تهران در محدودهٔ آن، اهمیت اقتصادی، تجاری و اجتماعی ویژه‌ای به این منطقه داده است.

هوای شهر ری در بهار خوش و مطبوع است، تا جایی که هوای بهاری ری در قدیم میان مردم مَثَل بوده است.

بیشینهٔ دمای هوای این منطقه در تابستان به ۴۲ درجهٔ سانتی‌گراد می‌رسد و در زمستان به زیر صفر می‌رود. شهر ری در مجموع آب‌وهوایی خشک دارد؛ زمستان‌هایش سرد و خشک و تابستان‌هایش گرم و خشک است.

این منطقه برای چه کسانی مناسب است؟

منطقه ۲۰ برای این گروه‌ها گزینهٔ قابل بررسی است:

• کسانی که به بافت تاریخی ری و فضای زیارتی پیرامون حرم شاه عبدالعظیم علاقه دارند.
• کسانی که کارشان در جنوب تهران است و برای رفت‌وآمد به مرکز شهر از مترو استفاده می‌کنند.
• خانواده‌هایی که دسترسی به بزرگراه‌های آزادگان، امام علی، شهید آوینی و تندگویان برایشان اهمیت دارد.
• اگر به حرم یا بازار ری نزدیک خانه می‌گیرید، رفت‌وآمد آن محدوده را در روزها و ساعت‌های مختلف از نزدیک ببینید.

شاخص‌های منطقه ۲۰

موقعیت

جنوب تهران؛ بخش عمدهٔ شهر ری

تقسیمات شهرداری

هفت ناحیه و بیست محله

جمعیت (سرشماری ۱۳۹۰)

۳۴۰٬۸۶۱ نفر

محله‌های شناخته‌شده

ابن بابویه، صفائیه (چشمه علی)، دولت‌آباد، جوانمرد قصاب، فیروزآبادی، سرتخت

جاذبه‌ها

حرم شاه عبدالعظیم، برج طغرل، چشمه علی، بازار تاریخی ری، باروی ری، گورستان ابن‌بابویه

ایستگاه‌های مترو

جوانمرد قصاب و شهرری (خط ۱)، دولت‌آباد (خط ۶)؛ میدان حضرت عبدالعظیم در دست ساخت

بزرگراه‌ها

آزادگان، امام علی، شهید آوینی، تندگویان

مراکز درمانی

بیمارستان فیروزآبادی