سنگلج

سنگلج در یک نگاه

سنگلج از محله‌های کهن مرکز تهران است که امروز در منطقهٔ ۱۲ شهرداری قرار دارد. خیابان امام خمینی (سپه) مرز شمالی، مولوی مرز جنوبی، وحدت اسلامی (شاهپور) مرز غربی و خیام (جلیل‌آباد) مرز شرقی آن است و محدوده‌اش پارک شهر، چاله‌حصار، بازارچهٔ قوام‌الدوله و بیمارستان رازی را در بر می‌گیرد.

سنگلج را بیشتر با پارک شهر و تماشاخانهٔ سنگلج می‌شناسند، اما در کوچه‌های آن نشانه‌های تهران قدیم کم نیست: خانهٔ مستوفی‌الممالک، کلیسای سورپ گئورگ، خانهٔ پدری محمود حسابی، مدرسهٔ ناموس و کوچهٔ طوبی آزموده و زورخانهٔ شعبان جعفری. ساختمان شهرداری و شورای شهر تهران و عمارت انجمن شهر هم در همین محدوده قرار دارند.

در شرق محله، خیابان خیام با بازار فرش، بازار کفاش‌ها و بازار پاچنار به بافت بازار بزرگ تهران پیوند می‌خورد و ایستگاه مترو خیام در همین خیابان قرار دارد.

حال‌وهوای محله

• چه انتظاری داشته باشید

  محله‌ای در دل مرکز اداری و تجاری قدیم تهران، با ساختمان‌های شهرداری و شورای شهر و راسته‌های بازار در همسایگی خانه‌ها و کوچه‌های قدیمی.

• سبک زندگی

  قدم زدن در پارک شهر، سر زدن به موزهٔ صلح و باغ پرندگان، تماشای نمایش در تماشاخانهٔ سنگلج و خرید از بازارهای خیابان خیام.

• بازار مسکن

  میانهٔ قیمت هر متر و روند بازار مسکن این محله را در صفحهٔ قیمت مسکن سنگلج ببینید.

• چرا دوستش دارند

  زندگی در دل تهران تاریخی، کنار پارک شهر و در همسایگی بازار، با ایستگاه مترو در خیابان خیام.

دسترسی‌ها

• مترو

  ایستگاه خیام در خط ۱ در خیابان خیام، مرز شرقی محله، پایین‌تر از چهارراه گلوبندک و کنار بازار فرش قرار دارد؛ ایستگاه‌های مجاور آن پانزده خرداد و میدان محمدیه‌اند.

• خودرو

  خیابان‌های امام خمینی، وحدت اسلامی، خیام و مولوی دور تا دور محله را گرفته‌اند و خیابان بهشت از جنوب پارک شهر می‌گذرد.

امکانات محله

• تماشاخانهٔ سنگلج و موزهٔ صلح

  تماشاخانهٔ سنگلج صحنهٔ شناخته‌شدهٔ نمایش‌های ایرانی و سنتی در خیابان بهشت است و موزهٔ صلح تهران درون پارک شهر قرار دارد.

• بیمارستان رازی

  بیمارستان رازی در محدودهٔ محله قرار دارد.

• پارک شهر

  استخر، ورزشگاه، مسیر دوچرخه‌سواری و شهربازی درون پارک.

• بازارها

  بازارچهٔ قوام‌الدوله (بازار شاهپور) درون محله است و بازار فرش، بازار کفاش‌ها و بازار پاچنار در اطراف ایستگاه خیام قرار دارند.

جاهای دیدنی

• پارک شهر

  در ۲۵ اسفند ۱۳۲۹ بر زمینی گشایش یافت که پس از تخریب بخشی از سنگلج سال‌ها خالی مانده بود؛ موزهٔ صلح تهران، آبزی‌دان، باغ پرندگان، کتابخانه و دریاچهٔ مصنوعی دارد.

• تماشاخانهٔ سنگلج

  در ۱۸ مهر ۱۳۴۴ هم‌زمان با نخستین جشنوارهٔ تئاتر ایرانی گشایش یافت و در ۱۳۸۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

• خانهٔ مستوفی‌الممالک

  خانه‌ای از اواخر دورهٔ قاجار در گذر مستوفی که در ۱۳۵۶ به ثبت ملی رسید؛ امروز نیمه‌متروک است و به روی بازدیدکنندگان باز نیست.

• کلیسای سورپ گئورگ

  کلیسایی در محدودهٔ سنگلج که در شمار بناهای شاخص محله آمده است.

• خانهٔ پدری محمود حسابی

  خانه‌ای در سنگلج که فیزیک‌دان نامدار ایرانی در آن به دنیا آمد.

• بازارچهٔ قوام‌الدوله

  بازارچه‌ای قدیمی درون محله که با نام بازار شاهپور هم شناخته می‌شود.

تاریخچه

سنگلج درون حصار شاه‌تهماسبی و در کنار بازار، ارگ، عودلاجان و چاله‌میدان قرار داشت و در آغاز سلطنت ناصرالدین‌شاه یکی از چهار محلهٔ اصلی تهران بود. گذرها، تکیه‌هایی مانند تکیهٔ قورخانهٔ کهنه و گرمابه‌های بزرگ از نشانه‌های رونق آن در گذشته به شمار می‌رفت.

در اوایل دورهٔ رضاشاه بخشی از محله تخریب شد و زمین آن سال‌ها خالی ماند تا در اسفند ۱۳۲۹ پارک شهر بر بخش شمالی‌اش گشایش یابد. در دههٔ ۱۳۴۰ تماشاخانهٔ سنگلج در جنوب پارک ساخته شد و نام محله را به صحنهٔ تئاتر ایران پیوند زد.

ده‌ها چهرهٔ شناخته‌شده زادهٔ سنگلج‌اند؛ از جمله محمود حسابی، عزت‌الله انتظامی، طوبی آزموده و مصطفی اسکویی.

وجه تسمیه

سنگ‌رج

به روایتی که محمدتقی مصطفوی نقل کرده، نام از «سنگ‌رج» آمده است؛ ردیف سنگ‌هایی که برای تقسیم آب و زمین به کار می‌رفت.

سنگلاخ

برخی نام را با «سنگلاخ» به معنای برج یا باروی سنگی بزرگ مرتبط می‌دانند؛ جزء «لج» در نام قدیمی عودلاجان هم دیده می‌شود.

بیشتر دربارهٔ سنگلج

• خرید خانه در سنگلج
• اجارهٔ خانه در سنگلج
• قیمت مسکن سنگلج
• مشاوران املاک سنگلج
• راهنمای منطقه ۱۲ تهران
• محله سنگلج با بافتی قدیمی و کوچه‌های پیچ در پیچ